Omdat Bert Brussen nog steeds op vakantie is, was ik ook de afgelopen week weer te horen bij AVRO’s Vrijdagmiddag Live. Deze keer ging het ondermeer over de netneutraliteit, bijna een must voor iedere column over internet aangezien Nederland na Chili het eerste land is dat netneutraliteit bij wet vastlegt. Verder hadden we het over jongeren die stress zouden ondervinden van Social Media en werd er aandacht besteedt aan een jubileum.

Zoals hier eerder al te lezen viel was het namelijk twintig jaar geleden dat we voor het eerst op nazi’s konden schieten in Wolfenstein 3D, hoog tijd voor een korte terugblik. Ook deze week ben ik weer te horen bij het programma van Jan Mom, de week erop is Bert weer als vanouds te gast in het programma-onderdeel dat dan ongetwijfeld weer gewoon “Browsen met Brussen” heet. De aflevering van 11 mei kun je hier terugluisteren.

Talloze kranten en websites schreven de afgelopen week over het boek van Peter ter Horst, De dag dat de krant viel. Het boek zou lezen als een ‘jongensboek’, een kwalificatie die je sowieso de laatste tien jaar vaak hoort terugkomen in bespiegelingen over de meeste uiteenlopende carrières. In de tijd van het snelle geld op het al even snelle internet is een boek pas interessant wanneer het als een “spannend jongensboek” leest, daar kunnen sociologen ook nog heel wat genderstudies op los laten.

Peter ter Horst is zijn boek van harte gegund, want op een dodebomenloopbaan terugblikken is in het huidig tijdsgewricht zowel interessant als een goede les. Toch blijkt, zoals zo vaak, ook Ter Horst niet bij machte terug te blikken zonder de online media een veeg uit de pan te geven.  Een nieuw jongensboek -waar oude grootheden snel door de mand vallen- wordt de afgelopen tien jaar al bladzijde voor bladzijde volgeschreven. Peter ter Horst wil daar niet bij zijn, een persoonlijke keuze die hij ‘online’ echter niet hoeft aan te rekenen; was dan ook blogger geworden. Lees meer, inclusief een reactie van Ter Horst zelf, op DeJaap »

Weinig spellen zijn legendarischer dan Wolfenstein 3D. En deze maand is de game twintig jaar oud. Daarmee is het net iets jonger dan, bijvoorbeeld, het Michelangelo virus. In naam was het een opvolger van de eerdere Wolfenstein platformspellen, maar in de uitvoering was het eigenlijk een heel nieuw soort spel. Het zou tevens de weg plaveien voor talloze ‘first person shooters’, de spellen waar je gewoon een handje met een geweer ziet en het lustig rondknallen is. Het feit dat de levels volbehangen waren met hakenkruisen en portretten van Adolf Hitler leek jonge gamers weinig te deren, tot afschuw van menig ouder.

Wolfenstein was natuurlijk verboden in Duitsland, zo werd gefluisterd, en dat maakte het natuurlijk extra aantrekkelijk. De werkelijkheid lag hier overigens niet zo ver vandaan: vanwege de symboliek werd de PC-versie van het spel ergens in 1994 ook daadwerkelijk verboden bij onze Oosterburen. De bloederigheid van het spel zorgde er verder voor dat de discussie over de invloed van games op gang kwam, bloederigheid betekende in die dagen trouwens “een paar grote rode pixels”.

Aaaargh! Mein Leben!
Het geluid van Wolfenstein 3D was supertof, dat weet iedereen. Zo goed dat het menig speler jaren heeft gekost om er achter te komen welke kreten je tegenstanders nu precies uitsloegen. Alleen het “Mein Leben!” was enigszins te verstaan, en daar ging het ook eigenlijk om: Nazi’s afknallen. Dat een deel van de muziek gebaseerd was op het Horst Wessel lied, zal in Duitsland overigens ook niet zo goed gevallen zijn, maar ook dat is iets dat je als jonge gamer niet echt oppakt. Nogmaals: het ging gewoon om Nazi’s en honden neerschieten. En veel rode pixels, pardon, bloed.

U heeft het natuurlijk al langs zien komen: het spel is nu gewoon in je browser te spelen. En deze week gratis te downloaden in de App Store van Apple! Waar je vroeger een stevige computer nodig had, kun je nu het spelletje nu gewoon in je browser draaien met nog een zooitje andere tabs open. De magie is wel iets minder.

De technobabble
Oh! De nerdheid! Weet u waarom je na een uurtje nogal misselijk van Wolfenstein werd? Niet alleen doordat de resolutie zo brak was dat je wel wagenziek móest worden, maar ook door het feit dat Wolfenstein 3D een mooie ‘Raycaster’ was. ‘Raycasters’ zijn gaaf en zeker destijds een goede, kleine en snelle oplossing om 3D te simuleren. Het komt er op neer dat de computer kijkt waar u staat en een lijn (‘ray’) vanuit uw gezichtspunt trekt om te zien of er iets in de weg zou moeten staan. Zo ja, dan tekent de computer daar het juiste (stukje) plaatje. Krijg je alleen wel een vrij ‘plat’ beeld door, maar wat moest je anders. Wolfenstein kon niet eens hoogteverschillen weergeven op deze manier, al is dat in principe met ‘raycasting‘ wel mogelijk. Probeer nog maar eens alle levels snel uit te spelen in de semi-3D benadering in een labyrinth waarin alle kamers even hoog zijn. Kom je kotsmisselijk achter je PC vandaan, maar wel een ervaring rijker.

(Dit bericht verscheen eerder op DeJaap)

Elke vrijdagmiddag is Bert Brussen te horen met een column bij Vrijdagmiddag Live van de AVRO. Bert is nu echter met vakantie, dus wat doe je dan? Dan vraag je mij om de column een aantal keer over te nemen, natuurlijk. Dus is ‘Browsen met Brussen’ nu ‘Browsen met Gyurka’ en kun je drie weken mij horen met de laatste ontwikkelingen op het gebied van internet.

De uitzending van 4 mei kun je hier terugluisteren en -kijken. (Want er is een webcam aanwezig.) Je computer moet daarvoor wel Silverlight geïnstalleerd hebben staan. We hebben het ondermeer over het onveilige WhatsApp, over videobellen en over de ontwikkelingen rondom Windows Live van Microsoft. Daarnaast hoor je wie Scumbag Steve is, en waarom hij een rapnummer heeft opgenomen,

Het Michelangelo virus, ik herinner me het nog goed. Of in ieder geval, ik herinner me nog goed dat het op het nieuws was. In mijn herinnering is het de eerste keer dat ik ooit hoorde van een computervirus op het journaal. Op het echte grote journaal ook nog wel. Vandaag, 6 maart 2012 is het twintig jaar geleden dat dit virus geactiveerd zou worden, op de geboortedag van de bekende kunstenaar. Dat is tevens ook de enige reden waarom het virus zo heet. Het virus werd een jaar eerder, in 1991 dus, gevonden en zorgde in die tijd voor een steeds grotere angst voor het einde van een computertijdperk. Pas jaren later zouden we weer zoiets mee maken met de “millennium bug”.

Ten tijde van die millennium hype studeerde ik Technische Informatica in Delft en snapte ik ondertussen een hele hoop meer van computers, maar destijds was dat Michelangelo virus een echte openbaring voor mij als “groep 8″ leerling. Ik kan niet zeggen dat het zo’n ervaring is die mijn verdere leven gevormd heeft qua loopbaan, dat is misschien nog meer de schoolkrant later geweest. Wel is het zo dat dit de eerste keer was dat me opviel dat ook de media eigenlijk niets van die computers leken te snappen. Dat ik met een vriendje al snel beter in programmeren was dan de overblijfmoeders was ergens nog “logisch”, al dacht ik er toen niet zo over na. Maar nu was het iets anders, ook die mensen van ‘Het Journaal’ konden niet echt aangeven waar het nu precies op aankwam. Goed, als je nu terugkijkt zou je kunnen zeggen dat ik toen voor het eerst snapte dat media ook niet altijd precies weten waar ze over berichten, maar dat is niet iets dat ik toen bewust heb opgenomen. Dan had de realisatie, ergens in groep 4 of 5, dat volwassenen – mijn leraar! – ook niet altijd alles goed weten een grotere impact.

Twintig jaar geleden zou het Michelangelo virus actief worden, en het werd actief. Maar wie op een ineenstorting van de kantoren – die toen net een beetje allemaal een redelijke PC-infrastructuur begonnen te krijgen – had gerekend kwam van een koude kermis thuis. Uiteindelijk bleek het allemaal nogal mee te vallen. Dat was mede doordat alle aandacht ervoor had gezorgd dat gebruikers ook anti-virus software gingen installeren, maar waarschijnlijk waren de aantallen geïnfecteerde computers in de schattingen ook schromelijk overdreven. Mooi detail: eind 1992 ging McAfee naar de beurs, nadat ze net het nut van hun diensten groots in de media bekend hadden kunnen maken.

Achteraf bezien was Michelangelo een nogal saai bootsector virus, een variant op het al bestaande Stoned virus. De mythisch klinkende naam Michelangelo deed het in de media echter goed en het gevolg was immens: overal kon je van dit verhaal horen. Dat terwijl ouders van je vriendjes eerder nog vertelden dat verhalen over destructieve programmaatjes op je PC eigenlijk altijd verzonnen waren. Maar het kon dus toch, zo bleek! Via het journaal werd mij echter nooit geheel duidelijk waar het nu precies om ging, alleen dat het uiterst gevaarlijk was. Als jong slachtoffertje van de media-hype nam ik het nieuws in me op en is de naam me altijd bijgebleven. Nu schrijf ik zelf wekelijks over ICT-problemen, ben ik redacteur bij een respectabel blog en heb ik een radiocolumn gedaan over allerhande technische meuk betreffende een internet waar ik destijds zelfs nauwelijks van gehoord had. Twin-tig Jaar geleden was het al weer dat ik ontdekte dat computers voor de nieuwsmedia een onbegrijpelijk systeem waren. En nu, op dit moment, weet ik ook nog eens dat de markt op zo’n manier is geëxplodeerd dat het in zijn geheel ook bijna niet meer te bevatten is. Wat toen eenmalige hype was, is nu dagelijkse kost.

Mijn computer, een echte 80286, werd nooit getroffen, gelukkig.

We hebben weer een knallend persbericht. “Gemiddeld duizend stemmen”, “Gouden standaard”. Dat klinkt natuurlijk heel mooi, maar waar hebben we het nu eigenlijk over? Dit bericht over Hyves impliceert dat het nu “natuurlijk” zo is dat de resultaten ook een goede afspiegeling vormen van de opinie van de Nederlandse bevolking. Dat is echter helemaal niet het geval.

“Gemiddeld duizend stemmen, dat is meer dan…”, ja, heel mooi. En dan? Als de stemmers overwegend uit één bepaalde groep komen kun je nog zo hard wegen, maar dan heb je dus met meer stemmers echt niet automatisch een nauwkeuriger (in de dagelijkse zin des woords) onderzoek gedaan dan de “officiële peilingen”.

Wat me op punt twee brengt: de Gouden Standaard. Goed, dan heb je het gewogen zodat je verdeling klopt en je kunt zeggen dat de steekproef representatief is. (Voor wat betreft die kenmerken!) Het blijft echter, zeker met publiek vanaf 1 site, een “non-probability sample” dus mocht u in de war raken en nu denken dat de resultaten te generaliseren zijn naar de Nederlandse bevolking, dan zit u fout. (Dit geldt inderdaad bijna altijd. Goed gezien.)

Niettemin interessant om te zien wat er uitkomt, maar let goed op: raak niet verblind door kreten over aantallen, weging en “representatief” die u willen doen geloven dat de validiteit van het onderzoek duidelijk super is. Dat blijkt hier verder namelijk nergens uit.

Twitter is dood en het ligt aan u. Zijn er al die tijd mensen bezig geweest een nieuw platform op te bouwen en dan wordt zoiets uiteindelijk helemaal weer afgebroken. Sommigen zullen zeggen dat juist de kern overblijft, maar het gaat er om dat juist het ‘Twitter-eigen’ afgestorven is en de microblogdienst zich bij een lange rij van gelijkvormige internetdiensten kan voegen. Het is dan ook echt afgelopen met het troetelkindje dat eerst door een enkeling, later de paarse broeken en de webloggers en nu door steeds diverser publiek verzorgd werd.

Want, laten we het nu maar gewoon zeggen, Twitter is gewoon geworden. Dat is helemaal niet zo erg, dat gebeurt met een hele hoop diensten, maar daar hoort ook een aantal eigenschappen bij. In dit geval ook een soort professionaliseringsslag van de gebruikers en helaas betekent dit dat we elkaar, zeker in commercieel opzicht, nog meer na gaan doen. Lees meer op DeJaap »

Nota bene: Na het schrijven van dit artikel vielen mij de grote aantallen instemmende reacties (Ook via Twitter en Facebook) op. Slechts een enkeling vond me een “oude zeur” of “de zoveelste die iets dood verklaart”, ik had eerlijk gezegd niet verwacht dat er al zoveel mensen waren die Twitter niet meer zo boeiend vinden.

De beroemde Socioloog stierf in 2002 als een, zeker in Frankrijk, bekende publieke figuur. Zijn werk is klassiek in de zin van ‘beroemd’, vooral door de manier waarop hij zijn onderzoeken inkleedde. Bourdieu was namelijk iemand die intensief kwalitatief veldwerk wist te combineren met theoretische verhandelingen in zijn werk en daarmee zijn soms abstracte ideeën van de benodigde fundering te voorzien. Zijn haast antropologische benadering van samenlevingen is beroemd geworden en hij koppelde zijn bevindingen uit deze periode later aan zijn theorieën over sociale verhoudingen binnen een samenleving.

Bourdieu zelf staat bekend als een socialistische socioloog, niettemin moet het woord kapitaal dat hij gebruikt toch niet puur economisch worden opgevat. Kapitaal staat in een veld ook voor de kennis of eigenschappen die een persoon bezit. Dit ‘Cultureel Kapitaal‘ (vaardigheden) zorgt samen met het ‘Sociaal Kapitaal‘ (relaties) voor een positie in het veld. Wanneer iemand meer van het kapitaal bezit dat belangrijk is in het veld waarin ze zich bevinden staat deze ‘hoger’ in de sociale structuur, het is dus goed om te weten wat er nu precies belangrijk is in zo’n veld. Lees meer op Bijgespijkerd.nl »

Voor marketingblog Bijgespijkerd schrijf ik een serie over klassieke werken en hoe deze ook voor nieuwe media tot inzichten kunnen leiden. Inmiddels zijn hier al delen over George Herbert Mead, Talcott Parsons, Émile Durkheim en Erving Goffman verschenen.